Wat is Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA)?

En wanneer moet u dit examen doen?

Veel nieuwkomers in Nederland hebben moeite om werk te vinden of om een baan te vinden op hun niveau. Er zijn verschillende redenen dat het voor niet-Nederlanders lastig is om passend werk te vinden. Het kan bijvoorbeeld te maken hebben met een gebrek aan geschikte banen of met taalachterstand. Maar uit onderzoek blijkt ook dat het voor veel nieuwkomers lastig is om te begrijpen hoe de Nederlandse arbeidsmarkt in elkaar zit. 

Het is makkelijker om een leven op te bouwen in Nederland als u werkt. Om mensen die nieuw zijn in Nederland te helpen makkelijker werk te vinden, is het examenonderdeel Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) ontwikkeld. ONA is een manier om erachter te komen wat voor soort werk u zou kunnen en willen doen, en wat er nodig is om dat te bereiken.


In dit dossier leggen we uit wat het ONA-examen is, hoe u zich erop kunt voorbereiden en wat u kunt doen om te slagen voor dit examenonderdeel.

Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt is een verplicht onderdeel van het inburgeringsexamen.

Wat is Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt?

Oriëntatie op de Nederlandse Arbeidsmarkt (ONA) is sinds 2015 een verplicht onderdeel van het inburgeringsexamen. Samen met het examenonderdeel Kennis van de Nederlandse Maatschappij (KNM) vormt ONA het gedeelte van het inburgeringsexamen dat niet over taal gaat, maar over de Nederlandse samenleving.


Het ONA-examen bestaat uit twee delen: een portfolio en een eindgesprek. Het portfolio is eigenlijk een uitgebreid verslag van uw zoektocht naar het werk dat u in Nederland wilt doen. In het eindgesprek legt u uit waarom u bepaalde keuzes heeft gemaakt.


Lees meer over het ONA-examen op de pagina ‘Wat houdt het ONA-examen in?’ >

Wie moeten het ONA-examen doen?

Iedereen die na 1 januari 2015 inburgeringsplichtig is geworden moet het examenonderdeel ONA doen. Dat geldt voor mensen die het inburgeringsexamen afleggen en voor mensen die het Staatsexamen NT2 Programma I of Programma II afleggen om te voldoen aan hun inburgeringsplicht.


In sommige gevallen hoeft u niet in te burgeren. Dan hoeft u ook het ONA-examen niet te doen.


Lees meer over wanneer u niet hoeft in te burgeren in het dossier Inburgeren >


Wat als u al een baan of een eigen bedrijf heeft?

Misschien heeft u al werk in Nederland. Ook dan moet u het ONA-examen doen om in te burgeren. Dat klinkt misschien onlogisch en onnodig. De Nederlandse overheid vindt het echter belangrijk dat iedereen die moet inburgeren actief onderzoekt hoe de Nederlandse arbeidsmarkt werkt, en hoe men werk kan vinden. Als mensen die nu wel werk hebben, hun baan zouden verliezen of zelf iets anders willen doen, weten ze hoe ze dit moeten aanpakken.


Ook als u in Nederland een eigen bedrijf heeft, moet u het ONA-examen doen om in te burgeren. U moet dan bedenken welk beroep u zou willen uitoefenen als u zou stoppen met uw bedrijf.

Verder lezen

Het ONA-examen is geen examen zoals u dat misschien gewend bent. U kunt er niet voor studeren, maar u moet er wel tijd in steken. Op de pagina ‘Wat houdt het ONA-examen in?’ vertellen we uit welke onderdelen het examen bestaat en wat u voor elk onderdeel moet doen.

Lees meer