5 taaltips voor basisschoolleraren met anderstalige leerlingen in de klas

5 taaltips voor basisschoolleraren met anderstalige leerlingen in de klas

Wanneer je als leerkracht voor het eerst anderstalige kinderen in de klas krijgt, kan dat erg overweldigend zijn. Als leerkracht wil je dat de anderstalige kinderen snel Nederlands leren, zodat ze kunnen meedraaien op school. Maar hoe onderwijs je de nieuwe taal? In dit dossier geven we 5 tips voor het geven van taalonderwijs aan nieuwkomers.

1. Creëer een positief en veilig leerklimaat

Als je wilt dat anderstalige kinderen zich kunnen ontwikkelen in de Nederlandse taal, moet je eerst zorgen voor een positief en veilig leerklimaat. De nieuwkomers hebben hun vertrouwde omgeving achter zich gelaten en zijn beland in een voor hen onbekende omgeving. Hun verblijfssituatie is onzeker en hun thuissituatie vaak moeilijk. Vooral voor deze groep is het essentieel dat het schoolleven houvast biedt. Een plek waar ze kind kunnen zijn, zich welkom voelen, begrepen worden en fouten mogen maken. Pas als het leerklimaat positief en veilig aanvoelt voor de leerling staat hij/zij open voor nieuwe impulsen (waaronder taal) uit de omgeving.

 

2. Laat de het kind de taal gebruiken

Een algemene regel in het taalonderwijs is: taal leer je door taal te gebruiken. Peuters verwerven hun moedertaal door het horen van gesproken taal, en leren zo langzamerhand zelf ook spreken. Zo werkt dat ook met de tweedetaalverwerving van de anderstalige kinderen in jouw klas. Zij verwerven net als peuters de nieuwe taal het snelst door het veel te horen. Na verloop van tijd gaan ze de taal zelf gebruiken. Creëer dus een leeromgeving waar de Nederlandse taal veel gehoord wordt, en uiteindelijk veel gesproken kan worden. Dit bereik je door leerlingen veel gelegenheid te geven tot interactie met elkaar. Laat ze opdrachten nabespreken en geef ze gespreksonderwerpen om over te praten. Let er hierbij op dat de anderstalige leerlingen niet bij elkaar zitten, maar in contact komen met de Nederlandstalige leerlingen.

 

3. Wees een bron van taalaanbod

De leeromgeving moet veel Nederlandse taal bevatten waarvan de nieuwkomer kan leren. Naast dat je taalaanbod creëert door leerlingen onderling met elkaar te laten praten, kun je als docent zelf ook veel taal aanbieden. De anderstalige kinderen leren van de taal die jij produceert. Door bijvoorbeeld hardop na te denken, handelingen die je ziet te verwoorden, in gesprek te gaan met leerlingen en ze hulp aan te bieden als ze vastlopen bij taalproductie. Deze vormen van taalaanbod kun je gemakkelijk integreren in elk lesonderdeel.

 

4. Leer de leefwereld van de nieuwkomer kennen

De anderstalige leerling belandt in een wereld die voor hem/haar niet bekend is. Ze komen terecht in een nieuwe omgeving, met een nieuwe cultuur en vanzelfsprekend ook nieuwe gebruiken. Daarbij is voor sommige nieuwkomers het concept ‘school’ nieuw, omdat ze in het land van herkomst niet of nauwelijks naar school zijn geweest. Om deze redenen is het belangrijk dat je je als docent verdiept in de leefwereld van het kind. Zorg dat opdrachten aansluiten bij die leefwereld, zodat zelfs in de nieuwe context de nieuwkomer ook iets vertrouwds tegenkomt. De leefwereld van de nieuwkomer betrek je bij opdrachten door ze bijvoorbeeld iets over hun eigen cultuur te laten vertellen of op te laten schrijven.

 

5. Geef betekenisvolle opdrachten

In een betekenisvolle taak wordt de leerling uitgedaagd door motiverende en probleemoplossende opdrachten. Hierbij dient taal als een middel om tot de oplossing te komen. Voorbeelden van betekenisvolle opdrachten zijn het lezen van een stappenplan om een kunstwerkje te maken of het laten schrijven van een brief voor de ouders met informatie over het aankomende schoolreisje. Zo zijn er nog veel meer betekenisvolle opdrachten te bedenken, waarbij kennis van de taal urgent is om een doel te kunnen bereiken. Op deze manier wordt veel vooruitgang geboekt in de nieuwe taal, en daarbij kan de leerling er veel creativiteit in kwijt.

 

Bron: “Aan de slag met anderstalige nieuwkomers: geschikte taken binnen een krachtige (taal) leeromgeving” door Karen Torfs & Pandora Versteden

NT2 lesmateriaal voor basisschoolleerlingen

Toelichting NT2 lesmateriaal voor basisschoolleerlingen

 

Boom Uitgevers heeft 3 lesmethoden uitgebracht die geschikt zijn voor anderstalige kinderen in het basisonderwijs. 

 

Hotel Hallo

Hotel Hallo is onze meest uitgebreide methode voor kinderen. In de kleurrijke les- en werkboeken leert de leerling mee met Max en Mia; twee nieuwsgierige kinderen die samen met hun papegaai en de knotsgekke gasten van Hotel Hallo grappige avonturen beleven. 

 

De taaltrap

Met De taaltrap leren kinderen vanaf 8 jaar woorden en zinnen die te maken hebben met naar school gaan, zodat ze snel en goed kunnen aansluiten in de klas. 

 

DigLin+

Met onze digitale, zelfstudiemethode DigLin+ kunnen leerlingen (en volwassenen) zelf aan de slag met Nederlands leren. De basisbeginselen, zoals het Latijns alfabet en de Nederlandse uitspraak worden op een heldere manier toegelicht. Met de knop naar "DigLin+ junior" opent het programma speciale oefenteksten die speciaal geschreven zijn voor kinderen.