DIGLIN+

Digitaal alfabetiseringsmateriaal voor anderstalige jongeren en volwassenen

Vanaf augustus geeft Boom NT2 DigLin+ uit. Deze digitale schatkist biedt alfaleerders oneindig veel oefenmateriaal, ondersteund door beeld en geluid. Het online platform bevat honderden oefeningen voor de onderdelen klanken, letters en woorden (ABC), lezen, schrijven en luisteren. Het programma bouwt voort op ervaringen van een eerder EU-project (DigLin: The Digital Literacy Instructor) naar de digitale mogelijkheden voor alfabetisering van anderstaligen. Na de succesvolle resultaten van dit project is vervolgens DigLin+ ontworpen en gebouwd door het FC-Sprint² Leerbedrijf Bronnen in nauwe samenwerking met Ineke van de Craats.

Over de opzet van DigLin+

DigLin+ is opgebouwd uit verschillende oefenvormen die gesorteerd zijn per vaardigheid. De tabbladen maken de navigatie tussen de verschillende onderdelen eenvoudig. Die gebruiksvriendelijkheid kenmerkt DigLin+ en maakt het voor cursisten een prettig en overzichtelijk programma om in te werken. Alle onderdelen hebben een opbouw die van kleine, enkelvoudige eenheden, toewerkt naar grotere, meer complexe eenheden; dat wil zeggen de cursist werkt van klanken naar woorden, naar zinnen en korte teksten. Door digitaal te werken kunnen bovendien in één schermbeeld alle facetten van het woord getoond worden: het geschreven woord, het gesproken woord, de betekenis in de vorm van een plaatje, en de letters en de klanken waaruit het woord bestaat. Alles is aanklikbaar, zodat cursisten zelf aan de slag kunnen met het materiaal. Wat uit de eerdere ervaringen met DigLin vooral duidelijk is geworden, is de grote hoeveelheid interactie met de computer, zowel voor input als voor feedback.

In één schermbeeld worden alle facetten van het woord getoond

De kracht van Diglin+

De iconen in de tabbladen bovenin zijn helder vormgegeven, wat de cursist in staat stelt om zelfstandig te navigeren door het programma en beslissingen te nemen. Dit autonome werken is een belangrijk basisprincipe van DigLin+. Het zal voor beginners vaak een kwestie zijn van veel proberen en misschien lijkt het in het begin alsof de cursist totaal verloren is. De ervaringen in Denemarken met vergelijkbare software en met de voorloper van DigLin+ (het EU-project Diglin) leren echter dat cursisten al vrij snel de logica ontdekken en vervolgens in staat zijn om effectief te navigeren. Zo krijgt de cursist bovendien zicht op wat er allemaal te leren valt en beklijft het geleerde beter.
 
Een tweede belangrijk basisprincipe van DigLin+ is het impliciete en inductieve leren. De auteurs hebben dit principe in het hele programma doorgevoerd. Onderzoek heeft namelijk uitgewezen dat 90-95% van de kennis impliciet wordt verworven. Bovendien is er bij impliciet en inductief leren geen correlatie met het IQ van de leerder, én wordt in de wetenschap geclaimd dat het impliciete systeem veel sneller en effectiever is om zelfs zeer complexe patronen aan te leren (Kaufman, 2013). De docent én het programma geven de cursist dan ook geen instructie.

Wat is dan de rol van de docent?

Daarover schetsen de auteurs het volgende droombeeld: In onze dromen zien wij – Jan Deutekom en Ineke van de Craats – een groep van ongeveer 15 mannen en vrouwen of jongeren die af en toe zacht met elkaar praten en een docent die van een zekere afstand het geheel bekijkt, soms meekijkt over een schouder, soms met een cursist over een volgende taak of verwachting overlegt of toehoort hoe een cursist zijn kunnen toont of laat horen aan de docent. Zij ziet ook hoe een cursist die vastloopt met het spellen van een woord, teruggaat naar een eerdere oefening om te zien hoe het ook weer zat. En ze hoort hoe een ander die al in Lezen 1 werkt de groene woorden aanklikt en halfzacht nazegt. Dan klikt hij nog een keer die woorden aan en herhaalt hij waarschijnlijk in zichzelf de betekenis. Achter een andere computer zitten twee cursisten de vragen en antwoorden van een dialoogje in te oefenen. 

Bijna iedereen is met iets anders bezig, maar met de koptelefoons op hebben ze geen last van elkaar

Een ander is met Luister en typ bezig en houdt met een buurvrouw een wedstrijdje in wie het eerst alles goed getypt heeft, terwijl de klok op beide computers loopt. Bijna iedereen is met iets anders bezig, maar met de koptelefoons op hebben ze geen last van elkaar. Intussen bespreekt de docent met een paar cursisten wat zij van hen verwacht voor de volgende keer of keren. Daarna legt ze aan een groepje dat voor het eerst met een evaluatieformulier gaat werken, uit hoe dat moet. Alle cursisten hebben zelf een map waarin de werkschema’s/evaluatiebladen bewaard worden. Omdat de cursisten zelf bijhouden wat ze gedaan hebben en hoe dat ging, weten ze de volgende keer ook waar ze moeten beginnen en wat ze nog een keer over moeten doen.

Extra materiaal

DigLin+ bevat naast alle oefeningen voor cursisten ook extra materiaal. Dit is materiaal dat docenten ter beschikking kunnen stellen van cursisten om hun vorderingen bij te houden. Dit extra materiaal kan gedownload en geprint worden. Het gaat om:

- Printmateriaal bij het alfabetiseringsdeel (foto’s ABC),
- Wat kan ik? Wat heb ik gedaan? (werkoverzicht ABC),
- Wat kan ik? Wat heb ik gedaan? (werkoverzicht teksten),
- Voorschatters (gebruik).


De Voorschatters zijn bedoeld om een grove inschatting te maken van de voorkennis van een cursist/leerling op het gebied van lezen en schrijven (= typen) in het Nederlands. Op grond daarvan kan de docent beslissen waar in DigLin+ de cursist het beste kan starten. 
 
Om een maximaal effect van DigLin+ te bereiken zou voor het alfabetiseringsdeel 60% van de beschikbare lestijd in een week aan dit programma besteed moeten worden. Alfabetiseren kan afgewisseld worden met tellen en klokkijken, schrijven met pen of potlood, praten over de plaatjes. Idealiter besteedt de cursist minimaal 4 uur per week aan DigLin+, met niet meer dan twee dagen ertussen. Dan blijven de kennis en opgedane vaardigheden beter hangen en dan zou alfabetiseren wel eens heel snel kunnen gaan.

Bestellen

DigLin+ gebruiken in het nieuwe schooljaar? Bestel nu uw licentie(s):

 

DigLin+ | isbn 9789024419500 | €24,90 per gebruiker per jaar

Meer lezen

In de uitgebreide handleiding en toelichting  van de auteurs vindt u een compleet antwoord op de vraag Wat is het meest opvallende aan DigLin+? Hierin leest u alles over de opzet, het gebruik en de wetenschappelijk verantwoording  van DigLin+.