Herziene DISK: dit kun je verwachten

Voor de start van de herziening van DISK zijn we op verschillende ISK-scholen geweest waar we met veel docenten en leerlingen hebben gesproken. Leerlingen gaven vooral feedback op de technische functionaliteiten van het online platform bij DISK. Docenten gaven vaak aan dat DISK te moeilijk is voor beginnende NT2-leerders. Bovendien was er behoefte aan een duidelijkere opbouw binnen de thema’s, met een betere aansluiting tussen de teksten en de opdrachten, en meer functionele spreek- en schrijfopdrachten. De input van docenten en leerlingen vormde de basis voor de ontwikkeling van het vernieuwde lesmateriaal en het nieuwe online platform.

Wat blijft absoluut overeind omdat het goed werkt?

De drie niveaus in DISK blijven bestaan om differentiatie in heterogene groepen mogelijk te maken. Daaraan is veel behoefte in klassen met continue instroom van nieuwe leerlingen. Alle thema’s zijn dus ook in de vernieuwde DISK op drie taalniveaus te doorlopen. In de herziene versie verschillen de niveaus echter duidelijker van elkaar: zowel de lees- en luisterteksten als de spreek- en schrijfopdrachten zijn afgestemd op de taalniveaus A1, A2 en B1. Daarnaast waren er specifieke taken die volgens docenten en leerlingen zeker niet mochten verdwijnen, zoals een poster over jezelf maken of solliciteren voor een bijbaan. Deze opdrachten hebben weer een plaats gekregen binnen de herziene DISK.

Wat is volgens jullie de grootste winst van deze herziening?

De thema’s in DISK hebben een lineaire opbouw gekregen. De twintig thema’s lopen in moeilijkheid op van het beginniveau naar het streefniveau (van 0 naar A1, van A1 naar A2 of van A2 naar B1). Op die manier worden leerlingen voldoende uitgedaagd om hun taalniveau te verbeteren en hun streefniveau te bereiken. Bovendien is het ABCD-model veel duidelijker terug te zien in de thema’s. Elk thema begint met een leestekst en een luistertekst (A-stap) waarin nieuwe woorden, zinnen en grammatica worden aangeboden. Vervolgens oefenen leerlingen zelfstandig met deze woorden, zinnen en grammatica (B-stap). Daarna volgen gestuurde spreek- en schrijfopdrachten (C-stap), die toewerken naar een vrije spreek- en schrijfopdracht (D-stap).

DISK is communicatief en taakgericht: hoe hebben jullie dat in de herziening nog sterker gemaakt?

Spreekvaardigheid staat centraal in de herziene DISK. Het materiaal nodigt uit tot veel communicatie en samenwerken. Elk thema gaat uit van functionele taalhandelingen die passen bij het taalniveau. We hebben gekozen voor taalhandelingen die leerlingen nodig hebben in het dagelijks leven en op school. Denk bijvoorbeeld aan ‘iets kopen en betalen’ (thema Geld, niveau A1), ‘jezelf verdedigen en je excuses aanbieden’ (thema Regels, niveau A2) en ‘praten over nieuws en nepnieuws’ (thema Telefoon, niveau B1). De luister- en leesteksten geven een voorbeeld van de taalhandeling, waarna leerlingen productief met de taalhandeling oefenen in de spreek- en schrijfopdrachten.

Wat maakt een DISK-thema typisch “DISK”?

De thema’s in de herziene DISK zijn functioneel maar ook aantrekkelijk voor jongeren. De onderwerpen sluiten aan bij de leefwereld van de doelgroep en de opdrachten lokken veel taal uit. De toon is positief en speels. Het materiaal bevat bijvoorbeeld veel foto’s en leerlingen krijgen de ruimte om hun eigen ervaringen te bespreken. Daarnaast komen er ook serieuze thema’s aan bod, zoals pesten, discriminatie en je thuis voelen in Nederland. De thema’s in de herziene DISK maken het voor docenten makkelijker om interactieve en afwisselende lessen te geven die leerlingen aanspreken en ook zichtbaar bijdragen aan de taalontwikkeling van de leerlingen.

Kun je een voorbeeld geven van een thema dat echt vernieuwd is?

Alle thema’s zijn inhoudelijk volledig vernieuwd. Sommige thema’s ontbraken in de huidige DISK en hebben we toegevoegd. Zo is het thema ‘Beterschap!’ over gezondheid helemaal nieuw. Hierin oefenen leerlingen bijvoorbeeld met de dokter bellen en een gesprek bij de huisarts voeren. Het thema ‘Nederland’ is vervangen door twee bredere thema’s over talen, landen en culturen, met aandacht voor de verschillende achtergronden en thuistalen van de leerlingen. Andere nieuwe thema’s zijn ‘Op school’, ‘In de natuur’ en ‘Onderweg’.

Welke frustratie uit de ISK-praktijk lost DISK het beste op?

Een frustratie van veel ISK-docenten is dat ze veel lesmateriaal zelf moeten maken of verschillende lesmethodes naast elkaar moeten gebruiken om de NT2-lessen te kunnen vullen. Met de herziene DISK willen we dit oplossen. Er is voldoende materiaal beschikbaar om twee jaar lang dagelijks op een communicatieve en actieve manier te oefenen met de vier vaardigheden en grammatica, woordenschat en uitspraak. Een frustratie specifiek over DISK was de grammatica. De onderwerpen waren niet over de thema’s verdeeld en docenten misten oefenmateriaal voor in de klas. Dit is ook opgelost: de grammatica is in de herziene DISK volledig vernieuwd en geïntegreerd in de thema’s. Ook wordt er in de onderdelen Spreken en Schrijven met grammatica geoefend.

De mogelijkheid om elk thema op drie verschillende taalniveaus te oefenen is uniek. Leerlingen kunnen daardoor op hun eigen niveau werken en toch met hetzelfde onderwerp bezig zijn. Daarnaast bevatten de twintig thema’s per niveau andere teksten en opdrachten, waardoor er in feite zestig unieke thema’s zijn. Er komt dus een grote hoeveelheid lesmateriaal in de vernieuwde DISK beschikbaar. Dat verklaart ook waarom de langverwachte herziening ruim twee jaar heeft geduurd.

Wat zou je willen dat elke docent die DISK gebruikt onthoudt?

Spreken vormt de kern van de methode DISK. Maak daarom voldoende lestijd vrij voor de spreekopdrachten in DISK en laat leerlingen veel met elkaar samenwerken. Op deze manier werken leerlingen met DISK doelgericht aan het verbeteren van hun taalvaardigheid.

• De twintig thema’s in de herziene DISK zijn lineair opgebouwd op drie verschillende taalniveaus (van 0 naar A1, van A1 naar A2, en van A2 naar B1).
• De herziene DISK bevat voldoende oefenmateriaal voor alle vaardigheden en alle taalniveaus om twee jaar lang dagelijks met DISK te werken.
• In de thema’s staan functionele taalhandelingen centraal die volgens het ABCD-model eerst receptief worden aangeboden in luister- en leesteksten en vervolgens productief worden geoefend in spreek- en schrijfopdrachten.
• De woordenschat wordt gecontroleerd opgebouwd. In elk thema van DISK worden vijftig nieuwe woorden aangeboden en geoefend. Per niveau (A1, A2, B1) zijn dit dus 1000 woorden. In totaal bevat DISK 3000 leerwoorden.
• De grammatica is geïntegreerd in de thema’s en lineair opgebouwd. Stapsgewijs oefenen leerlingen met nieuwe grammatica-onderwerpen, passend bij hun taalniveau. Elk onderwerp heeft een duidelijke uitleg van de regel. Daarnaast is er bij de spreek- en schrijfopdrachten aandacht voor het oefenen van grammatica.
• In elk thema wordt aandacht besteed aan uitspraak, zoals verschillende klankparen, klemtoon en zinsmelodie. Dit onderdeel bestaat uit online oefeningen die leerlingen zelfstandig maken en klassikale opdrachten voor in de les.
• Elk thema begint met een video om het onderwerp te introduceren. Deze video’s zijn gemaakt door (oud-)ISK-leerlingen via stichting Common Frames.
• Elk thema sluit af met een thematoets waarin de beheersing van de woorden, zinnen, grammatica en schrijfvaardigheid van leerlingen wordt getoetst. Docenten kunnen deze toetsen eenvoudig printen en afnemen in de les.
• Het online platform van DISK wordt volledig vernieuwd om beter aan te sluiten bij de wensen en behoeften van docenten en leerlingen. Het nieuwe ontwerp maakt gebruik van beloningselementen die leerlingen motiveren om actief te blijven leren.
• Er komt een nieuw werkboek bij DISK dat in de les kan worden gebruikt. In het werkboek staan de lees- en luisterteksten en alle opdrachten bij Spreken en Schrijven.
• De herziene DISK heeft een duidelijke docentenhandleiding en docentenaanwijzingen per opdracht. Deze zullen handvatten bieden aan docenten die weinig tijd hebben om de lessen voor te bereiden en wellicht weinig ervaring hebben met het geven van NT2-lessen in de ISK.