Een explosie van taal

Provocatie als stijl

De ander met woorden tarten, dwingen een standpunt in te nemen of met diens eigen hypocrisie confronteren – dat is provocatie. ‘Geen betere bom dan een gedicht’, schreef Stéphane Mallarmé. Voor negentiende-eeuwse Franse schrijvers als Charles Baudelaire, Gustave Flaubert, André Gide, Émile Zola en later Louis-Ferdinand Céline was provocatie méér dan een retorisch middel; zij verhieven haar tot stijl.

Het werk van deze auteurs werd als aanstootgevend ervaren omdat het de heersende normen van goede smaak en zedelijkheid tartte. Hun kunst rekende niet alleen af met de klassieke traditie, ze brak ook radicaal met de traditionele waarden waar de maatschappij op was gebouwd. In Een explosie van taal beschrijft Ruud Welten hoe de provocatie de moderniteit in de literatuur inluidde – en met haar een nieuw tijdperk. Het onze.

Ruud Welten is hoogleraar filosofie aan de Erasmus School of Philosophy van de Erasmus Universiteit Rotterdam en universitair hoofddocent filosofie aan het Departement Filosofie van Tilburg University. Hij is gespecialiseerd in moderne Franse filosofie. Met Wie is er bang voor Simone de Beauvoir? haalde hij de shortlist van de Socratesbeker voor het beste filosofieboek van 2020.