Nederlands
English
Een apart soort moed
Etty Hillesum nu
Integer en intiem essay over de op een na beroemdste dagboekenschrijfster van de Tweede Wereldoorlog
‘Het zijn bange tijden, mijn God,’ schrijft Etty Hillesum in haar beroemde oorlogsdagboek, medio juli 1942. Aan het einde van die maand zal ze vrijwillig naar Kamp Westerbork vertrekken, als hulpverlener namens de Joodse Raad. Onderduiken wil ze pertinent niet, hoe vrienden ook aandringen.
Moderne Antigone
Jan Oegema schetst haar als een moderne Antigone, een vrouw overtuigd van een eigen missie en lotsbestemming. Ambitieus, strijdbaar, vrijgevochten, gelovig en zich met al haar zelfkennis groeiend bewust van de raadselachtigheid van haar drijfveren.
Moed wordt al snel een thema in de dagboeken. Hillesum neemt zich voor moedig te worden, ‘de moed te hebben tot zichzelf’. Ze formuleert concrete stappen die nodig zijn om haar doel te bereiken. Voor wie haar daarin nauwlettend volgt, ontvouwt zich een ware pedagogiek van de moed. Dat maakt haar in een tijd van duister wereldnieuws opnieuw relevant.
Inhoudsopgave Een apart soort moed
Dromen en dwalen 11
I | Ambitie 23
Niet gedanst is niet geleefd 25
Etty sum. Zelfbewustzijn, lef, ambitie 40
Met heet water 49
I1 | Hooglied 63
Bloemen, of het verhaal van een discipel 65
De zelfmoed van Julius Spier 80
Laten we in de wijngaard gaan 91
III | Antigone 107
Gelukkig in Westerbork 109
Het nee van Antigone 133
Het nihilisme van Antigone 156
Iets geks – maar niet voor Kierkegaard 172
IV | De moed 185
Practicum zelfmoed 187
Nadenken over zelfmoed 199
Een minderheid van één 211
Murdochs argument 228
Da capo al capo 234
Verantwoording en dankwoord 238
Noten 241
Dromen en dwalen
In de media
‘Een diepgravend, rijk en verrassend goed boek. [...] Het is lastig om over Hillesum en haar boodschap te schrijven zonder zelf te geëxalteerde of grote woorden te gebruiken, maar Oegema, die vertrouwd is met zowel spiritueel als literair jargon, kan dat niet veel schelen. Hij heeft een precies oog voor de levendigheid van haar taal. [...] Het sterkst en wellicht vernieuwendst is zijn vergelijking met Antigone uit Sophocles' tragedie. Daarmee zoomt Oegema in op iets duisters, Hillesums bijna macabere bevangenheid.’ – Mirjam van Hengel in de Volkskrant
‘In dit aangrijpende boek – een combinatie tussen biografie en essay – reflecteert Jan Oegema op Hillesums filosofisch geladen levensbeschouwingen en haar overwegingen om moedige keuzes te maken.’ – Filosofie Magazine
Leesfragment op Athenaeumscheltema.nl: Dromen en dwalen
‘Oegema verdiept en compliceert hetgeen er al over Hillesum is geschreven. En hij voegt er nieuwe dimensies aan toe, want hij formuleert een aantal lessen die Hillesum, een ‘‘pedagoge van de moed’’, ons gewone stervelingen in de huidige tijd te bieden heeft.’ – NRC ●●●●
‘Ik beschouw Een apart soort moed als Oegema’s beste boek én als een prachtig boek over de dagboekschrijver (1914-1943).’ – Neerlandistiek.nl
‘Oegema heeft met Een apart soort moed een nieuw licht geworpen op haar identiteit door te laten zien hoe ze moedig van bohemienne transformeerde in een godvruchtige vrouw zonder de nadruk te leggen op de religieuze kant. Maar ook nu blijft zij een vat vol tegenstrijdigheden, want voor de auteur gaat het te ver om religiositeit alleen op te vatten als uitleg voor haar moed. Hoewel ook hij geen duidelijke verklaringen kan geven voor Etty’s karakter, zet hij de lezers wel aan tot denken.’ – TracesOfWar
‘Dagboekschrijfster Etty Hillesum (1914-1943) verzette zich tegen het kwaad dankzij introspectie. Jan Oegema schreef een waardevol boek over haar, waarin hij zijn bewondering niet onder stoelen of banken steekt.’ – Filosofie Magazine
